Senat ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy w uznaniu twórczości i dokonań jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, współtwórcy polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju, które zdefiniowały polską pamięć historyczną i współczesną tożsamość kulturową, artysty zajmującego się też reżyserią teatralną, szczególnie związanego z krakowskim Teatrem Starym i warszawskim Teatrem Powszechnym.

Druga część wystawy – syntetycznego przewodnika po naszych zbiorach związanych z twórczością i życiem Andrzeja Wajdy, skupia się na publikacjach, z których nie wszystkie noszą bezpośredni ślad rzemiosła reżysera. Są to między innymi wydania klasyków literatury naznaczone jego skromnymi rysunkami, jak „Hamlet, książę Danii” William Shakespeare poznańskiego wydawnictwa „W drodze” czy tom wierszy Ernesta Brylla wydawnictwa „Aneks”, okraszony jego emocjonalnymi szkicami.

W naszym zestawieniu umieściliśmy także wybrane pozycje wydane przez Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha oraz Fundację Kyoto-Kraków. Stanowią one naoczny dowód wkładu reżysera w szerzenie kultury wschodu w naszym kraju. Innymi ciekawymi zbiorami jest również książka Janusza Głowackiego „Przyszłem czyli Jak pisałem scenariusz o Lechu Wałęsie dla Andrzeja Wajdy” oraz wydania powieści adaptowanych przez Wajdę z fotosami z filmów, które weszły na stałe do naszych wyobrażeń o konkretnych bohaterach literackich czy miejscach.

Nie mogło także zabraknąć naszego lokalnego akcentu – opowieści Wajdy o relacji z Łodzią w zbiorze wspomnień artystów pod redakcją Lucyny Skompskiej, mini-przewodnika po fenomenie „Ziemi Obiecanej” czy słuchowiska „Post Mortem: historia Zofii Dwornik”, w którym w rolę Wajdy wciela się Adam Woronowicz.

Przedstawienie zbiorów nie byłoby oczywiście pełne bez prezentacji okładek filmów i zapisów filmowych ze spektakli teatralnych, wydanych na DVD, które Biblioteka Wojewódzka posiada w swojej kolekcji. Całość wystawy zwieńczona została akcentem mogącym umknąć w bogatej kolekcji naszej książnicy, a jednak pozostającym w bliskiej relacji z czytelnikami-Łodzianami. Są to broszury i afisze z naszych miejskich kin, które zapraszały na filmy młodego twórcy Szkoły Polskiej.

9 października minęło 10 lat od śmierci Andrzeja Wajdy. Jego twórczość wciąż pozostaje niewyczerpanym tematem do dyskusji, o czym stanowią zawarte w wystawie liczne publikacje poświęcone jego osobie wydane po 2016 roku. To, co pozostało nam dziś jest jedynie powidokiem wspomnień o „ostatnim romantyku polskiego kina”, lecz jego filmy i idee nadal tworzą żywą opowieść o polskiej historii i sztuce.

Wystawę przygotowała Dorota Łuczyńska,

pracownik Działu Zbiorów Audiowizualnych

Na banerze fragment okładki z publikacji:
Andrzej Wajda ostatni romantyk polskiego kina, redaktor naczelny Tomasz Raczek,
Stowarzyszenie Filmowców Polskich, Warszawa 2017 Sygn. 680 FM

Nad wstępem okładka publikacji:
Wajda, redakcja Rafał Syska,
Muzeum Narodowe (Kraków), Kraków 2019 Sygn. 663 FM